Điều gì giữ chân du khách giữa miền trà Vô Tranh?

Thái Nguyên có nhiều vùng chè nổi tiếng. Tân Cương đã trở thành thương hiệu quốc gia. La Bằng hay Bằng Phúc đều có những câu chuyện riêng về trà. Vì thế, khi nói đến phát triển du lịch từ cây chè, một câu hỏi được đặt ra là: Vô Tranh sẽ mang đến điều gì khác biệt cho du khách? Câu hỏi ấy không dễ trả lời. Nhưng có lẽ cũng chính từ câu hỏi ấy mà hành trình xây dựng và định hình du lịch cộng đồng của  xã Vô Tranh bắt đầu.

Vô Tranh nằm trên trục kết nối thuận lợi với tuyến cao tốc Thái Nguyên - Chợ Mới.

Ảnh: Ngọc Linh

Nằm trên trục kết nối thuận lợi với tuyến cao tốc Thái Nguyên - Chợ Mới, xã Vô Tranh của tỉnh Thái Nguyên sở hữu những điều kiện không phải địa phương nào trong tỉnh cũng có. Nơi đây có vùng chè Khe Cốc - một trong “Ngũ đại danh Trà” của Thái Nguyên, có diện tích chè hữu cơ lớn nhất tỉnh, có những đồi chè trung du cổ vẫn được người dân gìn giữ như một phần ký ức của vùng đất.

Thiết nghĩ chỉ có chè thôi thì chưa đủ để trở thành một điểm đến. Điều mà du khách tìm kiếm nhiều hơn là những trải nghiệm mang tính bản địa, những câu chuyện không thể tìm thấy ở nơi khác, những cảm xúc thật được tạo nên từ chính con người và văn hóa của điểm đến. Ở góc nhìn đó, giá trị lớn nhất của Vô Tranh có lẽ không chỉ nằm ở những đồi chè xanh ngút ngàn mà còn nằm trong đời sống văn hóa đang hiện hữu giữa cộng đồng dân cư địa phương. Đó là những người nông dân dành cả cuộc đời gắn bó với cây chè trung du. Là những câu chuyện về nghề trà được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Là bản sắc văn hóa của đồng bào Sán Chay vẫn đang được lưu giữ trong đời sống cộng đồng, từ phong tục, tập quán đến các loại hình văn hóa dân gian, trong đó có điệu nhảy Tắc Xình – một nét đẹp văn hóa đặc sắc của vùng đất này. Nếu biết kết nối những giá trị ấy thành sản phẩm du lịch, Vô Tranh hoàn toàn có thể tạo nên một bản sắc riêng.

Người dân Vô Tranh dành cả cuộc đời gắn bó với cây chè trung du.

Tuy nhiên, du lịch cộng đồng không thể chỉ dựa vào tài nguyên hay những câu chuyện sẵn có. Du khách có thể đến vì sự tò mò, nhưng để họ ở lại lâu hơn và mong muốn quay trở lại, điểm đến cần có những sản phẩm và dịch vụ đủ sức đáp ứng nhu cầu trải nghiệm ngày càng đa dạng. Tại Vô Tranh, đó có thể là những không gian thưởng trà, căn bungalow giữa đồi chè, những homestay mang đậm bản sắc địa phương, các sản phẩm văn hóa cộng đồng hay những hoạt động khám phá vườn cây ăn trái, làng nghề và ẩm thực bản địa được tổ chức một cách chuyên nghiệp. Những giá trị truyền thống cần được gìn giữ nhưng cũng cần được làm mới bằng tư duy hiện đại để phù hợp với nhu cầu của du khách hôm nay.

Bản sắc văn hóa của đồng bào Sán Chay vẫn đang được lưu giữ trong đời sống cộng đồng. Ảnh: Ngọc Linh

Có một thực tế đáng suy ngẫm rằng, nhiều điểm đến thường bắt đầu bằng những công trình mới, những điểm check-in hay các sản phẩm được đầu tư bài bản. Tuy nhiên, điều khiến du khách nhớ lâu nhất lại thường là cảm xúc họ mang về sau chuyến đi, là những con người họ gặp và những trải nghiệm chân thực họ đã có. Có lẽ đây cũng là một gợi mở cho Vô Tranh trong phát triển du lịch cộng đồng.

Vô Tranh cần có những sản phẩm và dịch vụ đáp ứng nhu cầu trải nghiệm ngày càng đa dạng của du khách. Ảnh: Nam Đan

Đi sau không hẳn là bất lợi. Ngược lại, khi nhiều mô hình du lịch trà đã hình thành trong tỉnh, Vô Tranh có cơ hội quan sát, học hỏi và lựa chọn cho mình một hướng đi phù hợp hơn. Thay vì cố gắng trở thành một phiên bản khác của những vùng chè đã nổi tiếng, địa phương hoàn toàn có thể tập trung vào những giá trị riêng mà mình đang sở hữu. Đó là vùng chè hữu cơ Khe Cốc, là những đồi chè trung du cổ, là văn hóa Sán Chay, là đời sống cộng đồng vẫn còn giữ được nhiều nét nguyên bản và trên hết đó là khát vọng của một địa phương đang mong muốn biến những giá trị sẵn có thành động lực phát triển mới.

Sự phát triển của du lịch cộng đồng cần được đặt trên nền tảng đồng hành

giữa chính quyền, doanh nghiệp và người dân.

Du lịch cộng đồng không phải là câu chuyện của những công trình lớn hay những khoản đầu tư đắt tiền. Đó là câu chuyện về cách một cộng đồng kể lại câu chuyện của chính mình để người khác muốn đến, muốn lắng nghe và muốn quay trở lại. Có lẽ, con đường phía trước của Vô Tranh chắc chắn còn nhiều việc phải làm. Nhưng với những giá trị sẵn có, cùng quyết tâm của địa phương và sự đồng hành của người dân, vùng đất này đang đứng trước cơ hội để từng bước định hình một điểm đến du lịch cộng đồng mang bản sắc riêng. Khi người dân trở thành chủ thể của hoạt động du lịch, khi mỗi đồi chè, mỗi ngôi nhà, mỗi câu chuyện văn hóa đều có thể trở thành một phần của trải nghiệm du khách, đó cũng là lúc các giá trị truyền thống được bảo tồn và tạo ra sinh kế bền vững cho cộng đồng.

Vô Tranh đang đứng trước cơ hội để từng bước định hình một điểm đến du lịch cộng đồng mang bản sắc riêng.

Ảnh: Nam Đan

Hy vọng rằng, trong một ngày không xa, điều giữ chân du khách ở Vô Tranh sẽ không chỉ là hương trà Khe Cốc hay màu xanh của những đồi chè trung du cổ, mà còn là những trải nghiệm chân thực, những giá trị văn hóa sống động và sự mến khách của con người nơi đây./.

Tác giả: Minh Đỗ